اين آيه نظير آيه ديگرى است كه فرموده اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ سوره الم سجده آيه 4 . و در بحث شفاعت گفته شد كه همانطورى كه شفاعت بامور تشريعيه منطبق ميگردد همانطور با امور تكوينيه نيز منطبق ميگردد . ( تفسير الميزان ) يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ در اينكه مرجع ضمير مغايب در ايديهم و خلفهم بكجا عود مينمايد بين مفسرين گفتارى است . 1 - ايديهم يعنى آنچه پيشروى آنها است از امور دنيا و آنچه پشت سر آنها است از امور آخرت . ( مجاهد و سدى ) 2 - ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ آنچه هنوز واقع نشده از امور دنيا وَ ما خَلْفَهُمْ آنچه بر آنها از امور دنيا گذشته يعنى گذشته و آينده آنها را ميداند . ( ابن جريح ) و غير اينها از مقالاتى كه در اين زمينه گفته شده . لكن بهتر اين است كه گفته شود اطلاق آيه شامل ميگردد آنچه را براى بشر واقع شده و مىشود و اشاره دارد به اينكه تمامى امور نزد خلاق متعال مكشوف و ظاهر است و احاطه دارد بر تمام مراتب و خصوصيات انسان آنچه راجع بدنياى اوست از گذشته و آينده و آنچه راجع بامور اخروى وى است از سعادت و شقاوت و آنچه بر آن مترتب گردد . و ظاهرا اين آيات متفرع بر يكديگر است كه اول الوهيت و معبوديت را منحصر ميگرداند بذات اقدس خود و بعد در مقام بر ميآيد كه گوشزد بشر نمايد كه معبود به حق آن كسى است كه حى است يعنى دراك و فعال است و افعال او جزافى نيست و ( قيوم ) است كه قائم به خود و تمامى موجودات قائم به او ميباشند پس از آن در مقام صفات تنزيهى بجمله لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ اشاره مىكند كه معبود به حق آن كسى است كه به هيچ وجه تغيير و تبديلى در ساحت كبريايى وى راه ندارد و بجمله يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ اشاره مينمايد باحاطه علميه خود كه از بالاترين صفات ذو الجلال